Debaty sejmoweII Kadencja

Interpelacja w sprawie europejskiego nakazu aresztowania

   W dniu 1 maja 2004 r. równocześnie z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do UE weszła w życie norma art. 607t paragraf 1 Kodeksu Postępowania Karnego, pozwalająca na wydanie w celu ścigania osoby, która jest obywatelem polskim albo korzysta w Rzeczypospolitej Polskiej z prawa azylu do innego państwa będącego członkiem UE. Jest to rozwiązanie niemające swojego odpowiednika w przepisach polskiej procedury karnej sprzed akcesji.    Polski sędzia jest obowiązany do wydania obywatela polskiego w ręce obcego wymiaru ścigania i sprawiedliwości. Instytucja ta jest stosowana i z uwagi na szybko rozwijający się filar pomocy prawnej w zakresie prawa karnego w ramach UE jej stosowanie będzie coraz częstsze.    Przepis powyższy, pomijając już aspekt naruszenia suwerenności Państwa Polskiego, okazał się być sprzeczny z art. 55 ustęp 1 Konstytucji RP, który wprost stanowi, że: ˝Ekstradycja obywatela polskiego jest zakazana˝. O niezgodności powyższego przepisu z ustawą zasadniczą orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r. P. 1/2005. Jednocześnie, mając na względzie konieczność dostosowania regulacji krajowych do wymogów UE, zawiesił uchylenie art. 607t par. 1 k.p.k. na okres 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku.    Z kolei Sąd Najwyższy postanowieniem Izby Karnej z dnia 13 grudnia 2005 r. III KK 318/2005, orzekł, że ˝Odroczenie utraty mocy obowiązującej art. 607t § 1 kpk na okres 18 miesięcy oznacza, że nie można skutecznie powoływać się na art. 55 ust. 1 Konstytucji i odmawiać wykonywania europejskich nakazów aresztowania, wydanych przez inne państwa wobec obywateli polskich, gdyż w istocie stanowiłoby to zaprzeczenie instytucji odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją˝.    Zważywszy na to, że ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego miało miejsce 4 maja 2005 r., ostateczny termin obowiązywania uchylonego przepisu zbliża się wielkimi krokami.    Już niebawem polski sędzia stanie przed tragicznym wyborem, czy otrzymując formalnie poprawny europejski nakaz aresztowania obywatela polskiego, nie przychylić się do niego i tym samym naruszyć zobowiązania Polski wynikające z regulacji akcesyjnych w stosunku do innego państwa UE, czy też wydać obywatela polskiego, chcąc być w zgodzie z prawem wspólnotowym, ale jednocześnie popadnie wtedy w konflikt z prawem polskim. I na jakiej podstawie prawnej miałby to uczynić, skoro stosowny przepis już w prawie polskim nie będzie obowiązywał? Dramatyczne głosy w tej kwestii docierają do naszej partii od kilku miesięcy, a rozumiejąc powagę sytuacji, pragniemy podnieść tę sprawę i wyrazić swoje zainteresowanie rozwiązaniem problemu.    W związku z powyższym proszę o odpowiedź Pana Ministra, w jakim kierunku i na jakim etapie są prowadzone prace dotyczące powyższego problemu, tak abyśmy z początkiem listopada nie zostali zaskoczeni gradem pytań ze strony środowiska sędziowskiego, które nie będzie mogło w żaden sposób uczynić zadość jednocześnie wymogom prawa polskiego i wspólnotowego.    Powołane w interpelacji przepisy:    1. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2005 r. P. 1/2005    Art. 607t § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 1997 r. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w zakresie, w jakim zezwala na przekazanie obywatela polskiego do państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, jest niezgodny z art. 55 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.    2. Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 13 grudnia 2005 r. III KK 318/2005    Odroczenie utraty mocy obowiązującej art. 607t § 1 k.p.k. na okres 18 miesięcy oznacza, że nie można skutecznie powoływać się na art. 55 ust. 1 Konstytucji i odmawiać wykonywania europejskich nakazów aresztowania, wydanych przez inne państwa wobec obywateli polskich, gdyż w istocie stanowiłoby to zaprzeczenie instytucji odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.    Poseł Stanisław Łyżwiński    Warszawa, dnia 23 maja 2006 r.