Debaty sejmoweII Kadencja

Interpelacja w sprawie systemu ubezpieczeń społecznych

   Szanowna Pani Minister! Specjaliści przewidują, że od 2015 r. liczba osób pracujących zacznie maleć kosztem powiększenia liczby emerytów. Społeczeństwo w Polsce starzeje się coraz szybciej. Na podstawie prognoz ZUS za 44 lata osób pobierających emerytury będzie od 40 do nawet 70% więcej niż obecnie. Spowoduje to, że za kilka lat może zabraknąć pieniędzy na emerytury. Budżet będzie musiał dopłacać do nich około 40 mld zł.    Główną przyczyną tej sytuacji jest coraz gorsza proporcja między pracującymi i płacącymi składki na ubezpieczenia społeczne, a biorącymi świadczenia emerytalno-rentowe. Z danych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wynika, że 13,5 mln Polaków (bez rolników) płaci składkę, a świadczenia pobiera aż 7 mln osób. Stan naszej kasy ubezpieczeniowej pogarsza też emigracja zarobkowa. Ponad milion Polaków wyjechało do pracy za granicę i tam - w warunkach legalnego zatrudnienia - płacą składki.    Dotacja budżetowa do systemu ubezpieczeń wynosi obecnie 26 mld zł.    W 2002 r. został powołany Fundusz Rezerwy Demograficznej, który miał zniwelować skutki starzenia się społeczeństwa. Jego celem było i jest nadal pokrywanie różnicy między kwotą potrzebną na wypłatę świadczeń emerytalnych, a wpływami ze składek ubezpieczeniowych. Źródłem przychodów funduszu miały być odpisy ze składek, wpływy z prywatyzacji oraz ewentualne zyski z dalszego inwestowania tych środków. Fundusz od roku 2002 zgromadził ok. 2 mld zł. Stopa zwrotu w 2005 r. wyniosła 34%, co jest wynikiem bardzo dobrym. Od momentu powstania funduszu nie wpłynęła do niego żadna kwota pochodząca z prywatyzacji.    Zespół Komisji Trójstronnej do spraw ubezpieczeń społecznych debatował nad Funduszem Rezerwy Demograficznej. Wnioski z debaty są jednoznaczne: w przyszłości wszystkie środki z prywatyzacji powinny zasilać FRD.    Pieniądze płacone na składki ZUS i II filar nie zapewnią godziwej emerytury, bo pierwsza emerytura będzie niższa od 40 do 60% w porównaniu do ostatniej pensji.    Warto podkreślić, że coraz głośniej eksperci ostrzegają, że polski system ubezpieczeń zbankrutuje - głównie ze względu na złą sytuację demograficzną. Mimo obowiązującego systemu ubezpieczeń, tak naprawdę społeczeństwo musi liczyć na siebie i swoje możliwości.    Dwa filary to za mało. Widać to bardzo wyraźnie dopiero wówczas, gdy policzymy, ile zebralibyśmy na emeryturę samodzielnie, inwestując to, co obowiązkowo trafia do OFE i ZUS. Szczególnie ta druga instytucja jest mało efektywna jeśli chodzi o pomnażanie pieniędzy. Właściwie trudno mówić o pomnażaniu. Dlatego w przypadku ZUS nazywa się to indeksacją i oznacza roczne ˝oprocentowanie˝ mniej więcej na poziomie lokaty bankowej. OFE mają już znacznie więcej wspólnego z sensowym inwestowaniem, jednak również nie jest to idealne rozwiązanie. Fundusze emerytalne inwestują w akcje tylko ok. 30% naszych składek. Za resztę współfinansują wydatki budżetowe, kupując obligacje Skarbu Państwa.    Według Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w projekcie przyszłorocznego budżetu brakuje 660 mln zł na realizację przygotowanego przez resort pracy i polityki społecznej projektu ustawy o corocznej waloryzacji rent i emerytur. Na realizację projektu resortu potrzeba 3230 mln zł, a w budżecie jest 2570 mln zł. Brakuje więc 660 mln zł, co jest już oznaką, że system ubezpieczeń społecznych ma poważne problemy.    W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:    1. Jakie rząd zamierza podjąć kroki, aby uchronić system ubezpieczeń społecznych przed destabilizacją?    2. Dlaczego do Funduszu Rezerwy Demograficznej nie wpływają odpisy ze składek i wpływy z prywatyzacji?    3. Proszę przedstawić programy naprawy systemu ubezpieczeń społecznych na lata 2007-2020.    4. Na jaką kwotę jest zadłużony Zakład Ubezpieczeń Społecznych?    5. Jakie kroki podejmie ministerstwo oraz ZUS, aby pozyskać brakujące 660 mln zł?    Z poważaniem    Poseł Henryk Smolarz    Lublin, dnia 9 listopada 2006 r.