Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie liberalizacji handlu rolnego Polski z Unią Europejską

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji pana posła Jana Kulasa z dnia 13 października br. dotyczącej zawartego porozumienia pomiędzy RP a KE w sprawie liberalizacji handlu towarami rolnymi uprzejmie informuję, że Polska od wielu lat zgłasza postulaty poprawy dostępu do rynku UE dla polskich produktów rolno-spożywczych. Niestety Komisja Europejska odmawiała rozpoczęcia rozmów w tej kwestii. Dopiero po uzyskaniu mandatu od Rady zarys propozycji liberalizacji obrotów towarami rolnymi między UE a 10 krajami stowarzyszonymi, tzw. opcja dwóch zer, został przedstawiony przez komisarza ds. rolnictwa F. Fischlera w lipcu 1999 r. Pierwszą pełną propozycję liberalizacji Komisja Europejska przedstawiła podczas konsultacji w dniu 4 października 1999 r. Strona polska opracowała stanowisko w sprawie propozycji Komisji i przesłała je do Komisji Europejskiej w dniu 17 lutego 1999 r. Jednakże w związku z podwyższeniem przez Polskę w 1999 r. stawek celnych na szereg produktów rolnych (mięso wieprzowe, pszenica, masło, cukier, rzepak, mąka, słód) Komisja Europejska zerwała rozmowy z Polską w sprawie liberalizacji handlu i uzależniła podjęcie dalszych rozmów w tej sprawie od cofnięcia decyzji o podwyżce stawek celnych. Dopiero na posiedzeniu Podkomitetu ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniu 20 stycznia 2000 r. uzgodniono możliwość wznowienia negocjacji i w trakcie konsultacji technicznych, 21-23 lutego 2000 r., z Komisją Europejską uzgodniono włączenie produktów, na które Polska podniosła stawki celne w 1999 r., do rozmów w sprawie dalszej liberalizacji handlu. Negocjacje zostały ponownie zawieszone podczas konsultacji 10-11 kwietnia 2000 r. i ponownie wznowione 19 czerwca 2000 r. Ostatnia runda negocjacji odbyła się 26 września 2000 r., a 27 września 2000 r. zostało podpisane porozumienie między Polską i Komisją Europejską kończące trwające od ponad roku negocjacje w sprawie wzajemnej liberalizacji obrotów towarami rolnymi.    Negocjacje te prowadzone były na podstawie art. 20 Układu Europejskiego, którego zapisy umożliwiają dalszą wzajemną liberalizację handlu rolnego. Polska podpisała umowę o liberalizacji handlu towarami rolnymi jako ostatni z 10 krajów kandydujących do członkostwa w UE, w związku z powyższym miała możliwość zapoznania się z umowami, które zostały zawarte wcześniej. Ponadto polska lista towarów objętych liberalizacją jest obszerniejsza, obejmuje też większy zakres towarów wrażliwych po obu stronach. Do grupy produktów będących przedmiotem negocjacji zostały również włączone towary, na które Polska w 1999 r. podniosła stawki celne, np. pszenica, masło, mąka.    Porozumienie pomiędzy RP a KE w sprawie liberalizacji handlu towarami rolnymi obejmuje koncesje zgrupowane w trzech listach.    Lista I: obejmuje produkty, które podlegają całkowitej obustronnej liberalizacji w obrotach wzajemnych - redukcja ceł do zera bez ograniczeń ilościowych.    Lista II: obejmuje produkty, których liberalizacja polega na zniesieniu ceł w ramach rosnących corocznie o 10% kontyngentów, ze wzajemnym zobowiązaniem się stron do eliminacji subsydiów eksportowych. Zobowiązanie to możemy traktować jako jednostronną koncesję UE dla Polski, ponieważ Polska nie stosowała i nie stosuje subsydiów eksportowych do eksportu towarów znajdujących się na tej liście.    Lista III: obejmuje produkty, które podlegają jednostronnej liberalizacji ze strony UE - jednostronne koncesje dla Polski.    Przekazuję w załączeniu pełną informację w sprawie zakończenia negocjacji z KE dotyczących wzajemnej liberalizacji obrotów towarami rolnymi między Polską i UE, która została przekazana uczestnikom spotkania konsultacyjnego w dniu 16 października 2000 r.*) W spotkaniu tym uczestniczyli również przedstawiciele parlamentu. Zaproszenie do udziału w spotkaniu konsultacyjnym otrzymały prezydia sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Spraw Zagranicznych i Integracji Europejskiej.    Umowa pomiędzy RP a UE w sprawie liberalizacji handlu towarami rolnymi wejdzie w życie jednocześnie po stronie Polski i Unii po przeprowadzeniu przez obydwie strony stosowanych procedur wewnętrznych. Wejście w życie porozumienia nie wyklucza prowadzenia negocjacji w sprawie dalszej wzajemnej liberalizacji handlu poprzez objęcie nią produktów, które nie były obecnie negocjowane. W odniesieniu do mięsa wieprzowego ustalenia wejdą w życie dopiero po zniesieniu przez UE zakazu importu tego produktu z Polski, wprowadzonego w powołaniu się na względy weterynaryjne.    Zawarcie omawianego porozumienia powinno przynieść następujące pozytywne rezultaty dla polskich rolników:    - uzyskanie bezcłowego dostępu do rynku UE dla produktów mających podstawowe znaczenie dla polskiego eksportu, np. mięso i przetwory wołowe, mięso i przetwory wieprzowe, drobiowe, mleko w proszku, masło, mięso końskie, owoce jagodowe, warzywa świeże i mrożone, sok jabłkowy i inne przetwory owocowo-warzywne;    - niesubsydiowanie przez UE eksportu do Polski produktów najbardziej wrażliwych, takich jak: mięso wieprzowe, pszenica, masło. Zniesienie subsydiów eksportowych przez UE przyczyni się do stabilizacji cen, co odczują zarówno producenci żywności, jak i konsumenci. Jednocześnie w zakresie produktów objętych jednostronną koncesją dla Polski, np.: mleko w proszku, Polska nie została zobowiązana do eliminacji subsydiów eksportowych;    - uzyskanie konkurencyjnych warunków na rynku UE w stosunku do eksportu do UE odbywającego się z innych preferencyjnie traktowanych kierunków.    Negocjacje dotyczące liberalizacji handlu rolnego, według opinii strony polskiej, nie mają bezpośredniego związku z przebiegiem negocjacji w sprawie członkostwa Polski w UE, gdyż dotyczą handlu rolnego w okresie przedakcesyjnym (do momentu przystąpienia Polski do UE). Niemniej jednak w opinii polityków UE i przedstawicieli Komisji Europejskiej sprawa zawarcia porozumienia była łączona z gotowością Polski do członkostwa w Unii Europejskiej. Od momentu podpisania porozumienia o wzajemnej liberalizacji handlu towarami rolnymi opinia o gotowości Polski uległa radykalnej poprawie.    Wejście w życie porozumienia o liberalizacji handlu towarami rolnymi pociąga za sobą określone skutki finansowe dla budżetu państwa wynikające ze zmniejszenia wpływu z tytułu opłat celnych w związku z ich obniżeniem. Stanowisko Polski podczas negocjacji zmierzało do zapewnienia ekwiwalentnej i korzystnej dla obu stron wymiany koncesji przy uwzględnieniu istniejących różnic w mechanizmach polityki rolnej. Na każdym etapie negocjacji prowadzone były analizy dotyczące wielkości strat z wpływów celnych po obu stronach. Różnice w metodologii obliczania wzajemnych strat były również jedną z przyczyn przeciągania się negocjacji. Dopiero zrównoważenie wzajemnych koncesji (jednakowe straty wynikające ze zmniejszenia wpływów celnych) umożliwiło podpisanie porozumienia.    Oprócz ww. strat dla budżetu państwa wejście w życie porozumienia może mieć również efekt dodatni wynikający z:    - wzrostu wpływów budżetowych z tytułu wzrostu obrotów na skutek liberalizacji;    - eliminacji subsydiów eksportowych w obrotach wzajemnych niektórymi towarami (mięso wieprzowe, sery, cukier, masło, mąka, pszenica, drób).    Podpisane porozumienie pomiędzy UE a KE w sprawie liberalizacji handlu towarami rolnymi stwarza możliwość realnego zwiększenia obrotów i zmniejszenia deficytu w handlu rolnym, natomiast nie jest ono gwarancją, że uzyskane dla Polski preferencje zostaną w pełni wykorzystane.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jerzy Plewa    Warszawa, dnia 3 listopada 2000 r.