Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji młodzieżowych ośrodków wychowawczych

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do wystąpienia pana marszałka z dnia 7 listopada 2000 r., znak: SPS-0202-4970/00, zawierającego interpelację pana posła Jerzego Jaskierni w sprawie sytuacji młodzieżowych ośrodków wychowawczych, pragnę poinformować, że zadanie prowadzenia młodzieżowych ośrodków wychowawczych zostało przejęte przez resort pracy i polityki społecznej z dniem 1 stycznia 2000 r. z Ministerstwa Edukacji Narodowej.    Sygnalizowane przez pana posła nieprawidłowości w funkcjonowaniu tych placówek mają wiele źródeł. Przede wszystkim, przy braku profilaktycznych działań zapobiegających demoralizacji dzieci w środowiskach lokalnych, sądy wydają coraz więcej orzeczeń o umieszczeniu nieletnich w placówkach resocjalizacyjnych. Liczba nieletnich oczekujących na miejsce znacznie przewyższa liczbę wolnych miejsc w placówkach. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w I półroczu 2000 r. na umieszczenie w placówce resocjalizacyjnej oczekiwało 1170 nieletnich. Jednocześnie z danych zbieranych w kwietniu 2000 r. przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wynikało, że na 2912 miejsc w 44 młodzieżowych ośrodkach wychowawczych ogółem wolnych było jedynie 139 miejsc. Jednocześnie od stycznia 1999 r. młodzieżowe ośrodki wychowawcze, tak jak inne placówki opiekuńczo-wychowawcze, przeszły pod zarząd powiatów i w związku z tym musiały zmienić się zasady kierowania do tych placówek. Kierowanie do młodzieżowych ośrodków wychowawczych przejęty powiaty. Przy niewielkiej liczbie tych placówek w skali kraju oraz ponadlokalnym ich charakterze wytworzyła się niezwykle trudna, wymagająca osobnego uregulowania sytuacja.    Natomiast kwestia przyznawania dodatków za trudną pracę wiąże się z zasadami zatrudniania pracowników młodzieżowych ośrodków wychowawczych na zasadach określonych w Karcie nauczyciela. Art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty nauczyciela nakłada na organ prowadzący placówkę obowiązek określenia w drodze regulaminu wysokości stawek dodatków za pracę w trudnych warunkach. Tak więc w przypadku młodzieżowych ośrodków wychowawczych wysokość dodatków za trudne warunki pracy zależy wyłącznie od ustaleń dokonanych przez powiat.    Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, przejmując te placówki do systemu pomocy społecznej, podjęło szereg działań mających na celu zdiagnozowanie ich sytuacji. Odbyły się spotkania z dyrektorami wszystkich placówek resocjalizacyjnych w kraju. Przedstawiciele MPiPS kontaktują się na bieżąco ze stowarzyszeniami reprezentującymi pracowników resocjalizacji oraz dyrektorami poszczególnych placówek. Obecnie w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad przygotowaniem nowych rozwiązań w zakresie opieki nad dzieckiem zagrożonym demoralizacją. Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej nadzór nad przestrzeganiem w placówkach opiekuńczo-wychowawczych standardu wychowania i opieki został powierzony wojewodzie jako zadanie z zakresu pomocy społecznej. Wydziały spraw społecznych w urzędach wojewódzkich, działając w oparciu o rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z dnia 29 sierpnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad nadzoru nad przestrzeganiem standardu wychowania i opieki w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz nadzoru nad jakością działań ośrodków adopcyjno-opiekuńczych (DzU nr 74, poz. 862), przygotowują obecnie programy działań kontrolnych, w których uwzględnione są również placówki resocjalizacyjne. Rozważa się również możliwość przekazania zadania prowadzenia placówek resocjalizacyjnych o charakterze ponadlokalnym samorządom wojewódzkim.    Oddzielnym problemem jest natomiast uruchamianie placówek resocjalizacyjnych o charakterze leczniczym. Na uruchomienie nowych placówek nie ma w budżecie państwa środków finansowych. Placówki o charakterze leczniczym mogłyby działać jedynie na podstawie kontraktów z kasami chorych, które również nie mają na ten cel pieniędzy. Jednocześnie pragnę poinformować, że ustawa z dnia 15 września 2000 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (DzU nr 91, poz. 1010) daje ministrowi pracy i polityki społecznej delegację do wydania rozporządzenia, które określi szczegółowe zasady kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w placówkach resocjalizacyjnych. Mam nadzieję, że rozporządzenie to, przygotowane w ścisłej współpracy z pracownikami placówek resocjalizacyjnych, pozwoli uporządkować zasady funkcjonowania tych placówek. Prace nad rozporządzeniem są w toku. Planuje się w drodze konsultacji z pracownikami młodzieżowych ośrodków wychowawczych ustalić nowe, szczegółowe zasady zarówno kierowania, jak i pobytu nieletnich w placówkach resocjalizacyjnych.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Joanna Staręga-Piasek    Warszawa, dnia 6 grudnia 2000 r.