Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji finansowej szpitali w woj. świętokrzyskim

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Andrzeja Słomskiego przekazaną pismem z dnia 27 lutego br. znak SPS-0202-5881/01 w sprawie sytuacji finansowej szpitali w województwie świętokrzyskim uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.    Podstawowym celem rozpoczętej w 1999 r. reformy systemu ochrony zdrowia była z jednej strony systematyczna poprawa jakości i dostępności świadczeń zdrowotnych, udzielanych i finansowanych od tej pory zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU z 1997 r. nr 28, poz. 153, z późn. zm.), z drugiej - racjonalizacja systemu finansowania ochrony zdrowia. W oparciu o zapisy ustawy ubezpieczenie zdrowotne oparte jest na zasadach gospodarności i celowości działania (art. 1a). Kasy chorych jako samorządne instytucje ubezpieczenia zdrowotnego gromadzą środki finansowe pochodzące ze składek, zarządzają nimi i zawierają umowy ze świadczeniodawcami. Świadczenia zdrowotne udzielane są w ramach środków finansowych posiadanych przez kasę chorych i powinny odpowiadać aktualnej wiedzy i praktyce medycznej oraz nie przekraczać granic koniecznej potrzeby (art. 4 ust. 3).    Na podstawie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym kasy chorych jako płatnik finansujący świadczenia zdrowotne zainteresowane są uzyskaniem odpowiedniej jakości świadczeń oraz zgodności z przyjętymi standardami, osiąganych przy jak najniższych kosztach. W systemie rozliczania ze świadczeniodawcami w lecznictwie stacjonarnym poszukuje się optymalnego sposobu finansowania, tak aby możliwe było finansowanie przez kasę chorych jedynie rzeczywiście medycznie uzasadnionych świadczeń zdrowotnych, a tym samym zminimalizowanie wydatkowania środków finansowych na świadczenia nieuzasadnione z medycznego punktu widzenia (jak to może mieć miejsce w przypadku finansowania lecznictwa stacjonarnego w oparciu o średni koszt hospitalizacji pacjenta na danym oddziale szpitalnym).    Wyjaśniając działania Świętokrzyskiej Regionalnej Kasy Chorych, informuję, że od 1 stycznia br. kasa wprowadziła finansowanie szpitalnych oddziałów zabiegowych poprzez finansowanie procedur medycznych. Celem tego systemu, w odróżnieniu od finansowania hospitalizacji, jest płacenie za efektywność, a nie za pobyt pacjenta w szpitalu, często niepotrzebny i nadmiernie wydłużany.    Należy przy okazji nadmienić, iż kontrole prowadzone przez kasy chorych w zakładach opieki zdrowotnej wielokrotnie ujawniały nieuzasadniony wzrost liczby hospitalizacji (o ok. 30%). Ponadto wielu pacjentów powinno być leczonych w szpitalach o niższym poziomie referencyjnym bądź tylko ambulatoryjnie (obserwuje się wzrost ilości jednodniowych hospitalizacji). Na takiej ˝działalności˝ niektórych niektórych zakładów opieki zdrowotnej, prowadzącej do nieuzasadnionego podwyższania kosztów leczenia prostych przypadków chorobowych, tracą nie tylko kasy chorych, ale - konsekwentnie - wszyscy ubezpieczeni i pozostali świadczeniodawcy.    Kontynuując kwestię dotyczącą Świętokrzyskiej Regionalnej Kasy Chorych, informuję, że w omawianym systemie finansowania, wprowadzonym przez kasę, cena tej samej procedury medycznej jest identyczna w każdym szpitalu.    Wprowadzenie nowego systemu finansowania poprzedzone zostało przygotowaniami, o których informowano zarówno dyrektorów świętokrzyskich szpitali, jak i ordynatorów oddziałów zabiegowych. Decyzję o wprowadzeniu wymienionego systemu kasa podjęła w oparciu o działania pilotażowe prowadzone w województwie kujawsko-pomorskim.    System finansowania procedur w oparciu o ich średnie koszty został opracowany przez zespół specjalistów przy udziale ordynatorów szpitali województwa kujawsko-pomorskiego, a korekty do tego systemu wprowadzane były przez cały 2000 r. Omawiany system wybrało również 5 innych kas i rozpoczęło równolegle jego wdrażanie od 1 stycznia br.    W piśmie pana posła podano, że procedury będące podstawą finansowania są nisko wycenione i środki przeznaczone na lecznictwo szpitalne są o 40% niższe. Odnosząc się do powyższego informuję, że środki finansowe przeznaczone na lecznictwo zamknięte są wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,4%. Poziom finansowania szpitali przez ŚRKCh w 2000 r. i 2001 r. jest jednym z najwyższych w kraju w przeliczeniu na jednego ubezpieczonego (zgodnie z danymi Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych wynosi 303 zł na jednego ubezpieczonego przy średniej krajowej 270 zł).    W oddziałach, w których wprowadzono finansowanie w oparciu o procedury, kasa chorych zwiększyła środki finansowe w stosunku do 2000 r. o 6,7 mln zł, co daje podstawę do twierdzenia, że większość szpitali powinna skorzystać na wprowadzeniu omawianego systemu finansowania.    Faktem jest, że poziom finansowania oddziałów zabiegowych w styczniu br. był nieznacznie niższy od ubiegłego roku i wyniósł 90% poziomu finansowania w analogicznym okresie roku ubiegłego. Środki finansowe przeznaczone dla oddziałów zabiegowych poszczególnych szpitali uzależnione są od ilości wykonywanych procedur. Świętokrzyska Regionalna Kasa Chorych zobowiązała się do zapłaty za wszystkie wykonane procedury zabiegowe.    Informuję, że przed wprowadzeniem nowego systemu finansowania Świętokrzyska Regionalna Kasa Chorych zorganizowała 3 spotkania z dyrektorami szpitali i ordynatorami oddziałów zabiegowych. Na jednym z nich zostały zaprezentowane doświadczenia z wdrażania systemu przez dyrektora jednego ze szpitali w województwie kujawsko-pomorskim. W grudniu 2000 r. zebrano opinie od konsultantów wojewódzkich. Opinie takie przekazali także niektórzy dyrektorzy szpitali. Przed podpisaniem umów w styczniu 2001 r. odbyło się spotkanie konsultantów wojewódzkich, w czasie którego ustalono najpilniejsze zmiany oraz organizację dalszej współpracy w zakresie procedur. W efekcie wprowadzono, na wniosek konsultantów wojewódzkich, 24 zmiany do podpisywanych umów. Przed zawarciem umów na rok bieżący powołano zespoły, odrębne w poszczególnych profilach, pod przewodnictwem konsultantów wojewódzkich z udziałem ordynatorów niektórych szpitali. Praca tych zespołów mogła się jednak rozpocząć dopiero z chwilą przesłania do kasy danych o realizacji procedur za styczeń 2001 r., czyli w drugiej połowie lutego br. Należy wskazać, że do dnia 2 marca 2001 r. zespoły przygotowały i uzgodniły z pracownikami kasy kolejne 62 zmiany do systemu finansowania procedur. Jednocześnie stworzono pakiet nowych procedur z wyceną punktową z zakresu chirurgii głowy i szyi, przy współpracy i akceptacji konsultanta do spraw laryngologii pana doc. Stanisława Bienia.    Powyższe informacje przeczą stwierdzeniu zawartemu w piśmie, że kasa jest ˝głucha˝ na wszystkie wyliczenia dyrektorów i ordynatorów szpitali. Nie wszystkie wnioski świadczeniodawców mogą być jednak uwzględnione, zależą bowiem od środków finansowych posiadanych przez kasę. Rozpatrując omawiane kwestie, nie można pominąć faktu, że kasy chorych dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, uzależnionymi przede wszystkim od wpływów ze składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kasy chorych przy zawieraniu umów na udzielanie świadczeń zdrowotnych są zobowiązane do zachowania płynności finansowej, poprzez przestrzeganie zasady zrównoważenia wydatków z przychodami oraz zasady, że suma kwot zobowiązań kasy chorych wobec świadczeniodawców ze wszystkich zawartych umów musi się mieścić w planie finansowym kasy chorych (art. 53 ust. 3). Obowiązek ten, mimo że prawnie nie wiąże świadczeniodawców, w praktyce jednak przekłada się na nich poprzez faktyczną ilość środków finansowych przeznaczonych na zakup wykonywanych przez nich świadczeń.    Biorąc pod uwagę zastrzeżenia pana posła do sposobu wyliczania liczby punktów za wykonywane procedury oraz braku niektórych procedur, uprzejmie wyjaśniam, że trwają prace przy współudziale konsultantów wojewódzkich nad udoskonaleniem tego systemu. Na wniosek konsultantów powołanych w poszczególnych specjalnościach dopisano brakujące procedury. W związku z powyższym wyrażam nadzieję, iż wspomniane prace zakończą się wypracowaniem właściwych wzorców, przy uwzględnieniu posiadanych przez kasę środków.    W kwestii współpracy ze Świętokrzyską Izbą Lekarską należy nadmienić, iż Świętokrzyska Kasa Chorych wystąpiła w ubiegłym roku do izby lekarskiej z wnioskiem o utworzenie zespołu ds. współpracy pomiędzy Świętokrzyską Izbą Lekarską a Świętokrzyską Regionalną Kasą Chorych w zakresie lecznictwa zamkniętego i specjalistycznej opieki ambulatoryjnej. Jak informuje kasa, do chwili obecnej izba lekarska nie odpowiedziała na tę propozycję, być może dlatego przepływ informacji pomiędzy tymi dwiema instytucjami jest utrudniony.    Odpowiadając na końcowe pytanie pana posła, czy resort nie powinien dokonać dotychczasowej oceny pracy w ŚRKCh, a jej wyników przedłożyć m.in. izbie lekarskiej, z której najczęściej padają krytyczne oceny, uprzejmie informuję, że podmioty uprawnione do kontroli działalności kas chorych, w tym w zakresie zawieranych umów oraz zakres tej kontroli ustalają przepisy ustawowe. Na podstawie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym funkcję tę pełni centralny organ administracji rządowej, jakim jest Urząd Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych. Zgodnie z art. 151a ust. 4 i 5 powołanej ustawy, urząd nadzoru sprawuje nadzór, stosując kryterium legalności nad działalnością, m.in.:    1) kas chorych,    2) świadczeniodawców w zakresie realizacji umów z kasami chorych.    Urząd nadzoru sprawuje nadzór nad gospodarką finansową wskazanych wyżej podmiotów, stosując kryterium legalności, rzetelności, celowości i gospodarności oraz zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym. Ponadto podmiotem uprawnionym do kontroli działalności kas chorych jest także Najwyższa Izba Kontroli.    Z wyrazami szacunku    Minister    Grzegorz Opala    Warszawa, dnia 27 marca 2001 r.