Debaty sejmoweII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie obowiązku przydzielania pomieszczeń tymczasowych osobom, wobec których sąd orzekł eksmisję z powodu znęcania się nad rodziną

   Szanowny Panie Marszałku! Uprzejmie przekazuję na ręce Pana Marszałka odpowiedź na interpelację po-sła Jana Łącznego, adresowaną do Ministra Polityki Społecznej (pismo SPS-0202-10238/05), w sprawie obowiązku przydzielania pomieszczeń tymczasowych osobom, wobec których sąd orzekł eksmisję z powodu znęcania się nad rodziną. Interpelacja ta została przekazana przy piśmie Ministra Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2005 r. nr BDG-SOP-0700-204-LW/05 Ministrowi Infrastruktury, a następnie wraz z pismem z dnia 28 czerwca 2005 r. nr BM2-022-26/05 skierowana do Ministra Sprawiedliwości.    Udzielając odpowiedzi na pytanie zawarte w interpelacji, stwierdzić należy, że nowelizacja przepisu art. 1046 Kodeksu postępowania cywilnego wprowadziła istotną zmianę w zakresie wykonywania obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo tego dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego. Zmiana jest konsekwencją wprowadzenia do systemu prawa ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804) instytucji ˝tymczasowego pomieszczenia˝.    Przewidziany w ustawie obowiązek wskazania tymczasowego pomieszczenia dla osób eksmitowanych, w wykonaniu obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, jest uzasadniony względami humanitarnymi i zapobiega wykonywaniu eksmisji ˝na bruk˝, bez wskazania dłużnikowi schronienia.    Art. 1046 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego określa jedynie podstawowe wymagania, jakie winno spełniać tymczasowe pomieszczenie, zaś szczegółowe regulacje zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie nieruchomości oraz szczegółowych warunków, jakim powinno odpowiadać tymczasowe pomieszczenie (Dz.U. z 2005 r. Nr 17, poz. 155).    Przepis powyższy zapewnia w jednakowym stopniu ochronę prawną wszelkim kategoriom dłużników, wobec których orzeczono obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Dotyczy to również osób uniemożliwiającym innym członkom rodziny, swoim rażąco nagannym zachowaniem, wspólne zamieszkiwanie, w tym także osób eksmitowanych z powodu znęcania się nad rodziną.    Obowiązek wskazania przez gminę tymczasowego pomieszczenia dla każdego dłużnika, któremu nie zostało przyznane prawo do otrzymania lokalu socjalnego lub zamiennego, jest powszechny i nie przewiduje wyjątków.    Nadto na uwagę zasługuje okoliczność, że zgodnie z art. 17 ust 1 pkt 3 oraz art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593, ze zm.) zapewnienie schronienia należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, jeżeli jest go pozbawiona. Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych.    Podkreślić trzeba, iż charakter schronienia udzielanego przez gminy w wykonaniu wskazanych zapisów ustawy jest tymczasowy. Noclegownia czy schronisko dla bezdomnych nie może więc stanowić docelowego miejsca pobytu osób eksmitowanych, bez względu na przyczynę orzeczenia przez sąd eksmisji.    Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że w obowiązującym stanie prawnym wykonywanie obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego i zamiennego, przez umieszczenie takiej osoby w noclegowni, schronisku czy też domu dla bezdomnych nie jest możliwe, gdy gmina nie wskaże tymczasowego pomieszczenia, o którym mowa w art. 1046 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego lub gdy dłużnik sam nie znajdzie takiego pomieszczenia, a więc aż do czasu jego uzyskania przez dłużnika.    Jednocześnie podnieść należy, że kwestia poruszana w interpelacji była wcześniej przedmiotem wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Sprawiedliwości. W odpowiedzi na nie Minister Sprawiedliwości zapewnił, że zmiany przepisów dotyczących tymczasowego pomieszczenia uwzględniające zasygnalizowany problem zostaną rozważone przy okazji kolejnej nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Zapewnienie to ponawiam. Wszelkie inicjatywy legislacyjne w okresie bliskiego zakończenia kadencji Sejmu nie mają jednakże żadnych szans na realizację.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Andrzej Grzelak    Warszawa, dnia 6 lipca 2005 r.